۲۱ هزار نفر در سه ماهه اول سال از خدمات کاهش آسیب بهرهمند شدند
در سه ماهه نخست سال جاری، ۲۱ هزار و ۷۴۲ نفر از خدمات مراکز و تیمهای سیار کاهش آسیب مصرف مواد بهرهمند شدهاند. این آمار که توسط مدیر کل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اعلام شد، نشاندهنده گستردگی برنامههای کاهش آسیب در کشور است. این خدمات عمدتاً به مصرفکنندگان تزریقی مواد ارائه شده و بخشی از تلاشهای وزارت بهداشت برای مدیریت و کاهش پیامدهای منفی مصرف مواد مخدر محسوب میشود. این اقدام در راستای رویکرد جامعتر به مقوله اعتیاد و رفتارهای پرخطر صورت گرفته است.
گسترش مراکز و تیمهای سیار کاهش آسیب
محمدرضا شالبافان، مدیر کل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، در مراسم افتتاحیه سومین کنگره بینالمللی و پنجمین کنگره ملی اعتیاد و رفتارهای پرخطر که در یزد برگزار شد، اعلام کرد که در سه ماهه نخست سال جاری، ۲۱ هزار و ۷۴۲ نفر از خدمات مراکز و تیمهای سیار کاهش آسیب مصرف مواد بهرهمند شدهاند. وی تاکید کرد که اعتیاد دیگر یک مقوله تکوجهی نیست و رویکردهای جامع و چندبعدی برای مقابله با آن ضروری است. این رویکرد در سالهای گذشته نیز مورد تاکید قرار گرفته و به سیاستگذاریها در این حوزه کمک کرده است.
شالبافان با اشاره به بسته خدمات کاهش آسیب برای مصرفکنندگان تزریقی مواد، گفت: هم اکنون ۷۰ مرکز کاهش آسیب مصرف مواد در سراسر کشور فعال هستند که از این تعداد، ۴۷ مرکز با استفاده از کانکسهای اهدایی سازمان ملل متحد فعالیت میکنند. مزیت این مراکز در توانایی پوشش جمعیتهای متغیر در مکانهای مختلف است. علاوه بر این، زیرساختهای نوین دیگری نیز در حوزه خدمات کاهش آسیب فراهم شده است، از جمله فعالیت ۹۳ تیم سیار کاهش آسیب و تجهیز ۱۰ خودروی سیار برای ارائه خدمات.
ارائه خدمات به مصرفکنندگان تزریقی
آمار اعلام شده نشان میدهد که اکثریت افرادی که از خدمات مراکز و تیمهای سیار و موبایل سنترها بهرهمند شدهاند، مصرفکنندگان تزریقی مواد بودهاند. این موضوع بر اهمیت تمرکز بر این گروه جمعیتی و ارائه خدمات تخصصی به آنها تاکید دارد. در حال حاضر، برآورد جمعیت مصرفکنندگان تزریقی در کشور در دستور کار قرار دارد تا بتوان مراکز ارائه خدمت را به صورت متمرکز در مکانهای پرخطر مستقر کرده و خدمات بهینهتری ارائه نمود. این اقدام میتواند به کاهش آسیبهای اجتماعی و بهداشتی مرتبط با مصرف مواد تزریقی کمک شایانی کند.
مدیر کل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت به فراز و فرودهای ایجاد زیرساختهای کاهش آسیب در کشور طی ادوار گذشته اشاره کرد و بر لزوم استمرار و تقویت این برنامهها تاکید نمود. وی همچنین به برنامه پیشگیری از مصرف مواد، دخانیات و الکل اشاره کرد و گفت که در قالب این برنامه، تمام مراکز جامع سلامت نسبت به غربالگری رایگان افراد اقدام و مشاورههای لازم را با بهرهمندی از سه هزار روانشناس ارائه میدهند.
سایت اختصاصی مطبتان را همین امروز بسازید
نوبتدهی آنلاین، یادآوری پیامکی خودکار و درگاه پرداخت آنلاین — بدون وردپرس و بدون دانش فنی، ظرف چند دقیقه.
شروع رایگان ←برنامههای جامع پیشگیری و حمایت خانواده
شالبافان در ادامه به برنامههای دیگر این دفتر اشاره کرد و گفت: طی سال گذشته، در مجموع ۱۸ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در رابطه با پیشگیری از مصرف مواد، دخانیات و الکل خدمت فعال دریافت کردند که ۹۰ درصد این افراد تحت پوشش طرح غربالگری قرار گرفتند. با این حال، وی بر لزوم افزایش اعتماد مردمی و تشویق افراد به مراجعه برای دریافت خدمات تاکید کرد، چرا که تعداد افراد شناسایی شده هنوز بسیار کم است. این امر نشان میدهد که نیاز به اطلاعرسانی بیشتر و کاهش انگ اجتماعی مرتبط با مصرف مواد وجود دارد.
یکی دیگر از برنامههای مهم این دفتر، تقویت بنیان خانواده است که تاکنون ۱۵ میلیون نفر در گروههای سنی ۱۰ تا ۱۴ سال تحت پوشش این برنامه قرار گرفتهاند. علاوه بر این، برنامههای آموزش مهارتهای زندگی و فرزندپروری نیز در حال اجرا هستند. برگزاری کنگره ملی اعتیاد و رفتارهای پرخطر به عنوان بستری برای تبادل دانش و تجربیات علمی در این حوزه، گامی مهم در جهت برداشتن گامهای علمی موثرتر در حوزه سلامت روان و پیشگیری از اعتیاد محسوب میشود.
جمعبندی
ارقام منتشر شده از سوی وزارت بهداشت، گستردگی خدمات کاهش آسیب مصرف مواد در کشور را نشان میدهد. تمرکز بر مصرفکنندگان تزریقی و توسعه مراکز و تیمهای سیار، رویکردی عملی برای مدیریت پیامدهای مصرف مواد است. در کنار این برنامهها، توجه به غربالگری، مشاوره روانشناختی و تقویت بنیان خانواده، نشاندهنده تلاش برای یک رویکرد جامع به مسئله اعتیاد و سلامت روان در جامعه است. این اقدامات در راستای ارتقاء سطح سلامت عمومی و کاهش آسیبهای اجتماعی صورت میگیرد.
پرسشهای پرتکرار
چه تعداد مرکز کاهش آسیب مصرف مواد در ایران فعال است؟
در حال حاضر ۷۰ مرکز کاهش آسیب مصرف مواد در سراسر کشور فعال هستند. از این تعداد، ۴۷ مرکز با استفاده از کانکسهای اهدایی سازمان ملل متحد فعالیت میکنند و قابلیت پوشش جمعیتهای متغیر در مکانهای مختلف را دارند.
چه کسانی بیشتر از خدمات کاهش آسیب بهرهمند شدهاند؟
اکثریت افرادی که از خدمات مراکز و تیمهای سیار و موبایل سنترها بهرهمند شدهاند، مصرفکنندگان تزریقی مواد بودهاند. این موضوع بر اهمیت تمرکز بر این گروه جمعیتی و ارائه خدمات تخصصی به آنها تاکید دارد.
آیا برنامههایی برای پیشگیری از مصرف مواد و آموزش مهارتها وجود دارد؟
بله، وزارت بهداشت برنامههایی مانند غربالگری رایگان افراد در مراکز جامع سلامت با کمک روانشناسان، آموزش مهارتهای زندگی و فرزندپروری را اجرا میکند. هدف این برنامهها کاهش مصرف مواد و تقویت بنیان خانواده است.